Het is januari, de maand waarin we vaak binnen zitten met een boek of de administratie. Merkt u ook wel eens dat uw ogen moe worden van het lezen van lange teksten op een beeldscherm? Of dat u een interessante brochure heeft, maar simpelweg de energie niet vindt om die 40 pagina’s door te worstelen?
Vandaag duiken we dieper in NotebookLM. We hebben het hier al eens kort over gehad, maar deze 'digitale assistent' kan veel meer dan u denkt. Het is niet alleen een leeshulp; het is inmiddels ook een luistervriend en een feitenchecker.
Wat maakt dit anders dan ChatGPT? (Het 'Waarom')
Stel u ChatGPT voor als een wereldreiziger die overal is geweest en honderduit praat, maar soms de details van uw specifieke situatie vergeet.
NotebookLM is daarentegen een zeer secure archivaris. U geeft deze archivaris een doos met úw papieren (uw PDF’s, uw teksten) en hij kijkt alleen daarin. Hij weet niets van de buitenwereld, tenzij u het hem geeft. Dat maakt hem betrouwbaarder voor uw eigen zaken.
Wat is er nog meer mogelijk?
Naast het samenvatten van tekst, heeft NotebookLM twee bijzondere trucs:
De Feiten-check (Citaties): Als de archivaris een antwoord geeft, wijst hij met een klein cijfertje exact aan waar in de tekst hij dat gevonden heeft. U hoeft hem dus niet blind te geloven; u kunt het controleren.
De Audio-samenvatting (Nieuw!): Hij kan uw saaie tekst omtoveren tot een levendig 'radiogesprek' tussen twee computers die het onderwerp bespreken. (Let op: deze stemmen spreken vaak nog wel Engels, maar het is fascinerend om te horen).
Voor wie is dit handig? 3 Nieuwe Voorbeelden
Waar we vorige keer keken naar handleidingen, kijken we nu naar ontspanning en organisatie:
1. De Reislustige Senior
U heeft een prachtige, maar lange digitale reisgids (PDF) van Rome gedownload.
De vraag: "Ik ben slecht ter been. Welke bezienswaardigheden in deze gids zijn rolstoeltoegankelijk?"
Het resultaat: U krijgt direct een lijstje, zonder dat u alle kleine lettertjes hoeft te scannen.
2. De Hobby-Historicus
U heeft oude verslagen van de lokale heemkundekring ingescand.
De actie: U uploadt drie verschillende verslagen tegelijk.
De vraag: "Zoek in al deze documenten naar de naam 'Jansen' en maak een tijdlijn van wat hij deed."
Het nut: De software legt verbanden tussen documenten die u zelf misschien over het hoofd had gezien.
3. De Zorgzame Grootouder
Uw kleinkind moet een spreekbeurt houden over 'De Ruimte', maar vindt de informatie op Wikipedia te moeilijk.
De vraag: "Leg de tekst in dit document uit alsof ik 10 jaar oud ben."
Het resultaat: U krijgt een begrijpelijk verhaal dat u zo aan uw kleinkind kunt vertellen (of mailen).
Aan de slag: De Verdiepende Handleiding
Ik kunt gratis via Google gebruik maken van NotebookLM op: notebooklm.google.com. Log in met uw Google-account en klik op 'New Notebook'.
Hier zijn de stappen om de geavanceerde functies te gebruiken:
Stap 1: Meerdere bronnen toevoegen
U bent niet beperkt tot één bestand. Klik linksboven op het "plusje" (+) bij Sources (Bronnen). U kunt gerust een PDF-bestand én een link naar een website toevoegen. NotebookLM combineert de kennis.
Stap 2: Gebruik de 'Suggesties'
Weet u even niet wat u moet vragen? Geen probleem. Zodra uw bestand is geladen, toont NotebookLM onderin beeld automatisch een paar 'Suggested questions' (Voorgestelde vragen). Klik er eens op; vaak haalt dit direct de kern uit het verhaal.
Stap 3: Controleer het antwoord (De Citatie)
Heeft u een antwoord gekregen? Kijk dan naar de kleine grijze cijfers (1, 2, etc.) aan het einde van de zin.
Actie: Klik op zo'n cijfer.
Resultaat: Aan de linkerkant springt uw originele document direct naar de passage waar deze informatie staat. Zo weet u zeker dat de AI het niet verzint.
Stap 4: Probeer de 'Audio Overview' (Voor de durfals)
Rechtsboven ziet u soms de optie 'Audio Overview' of 'Generate'. Klik hierop en wacht een paar minuten. De AI maakt nu een 'podcast' van uw tekst.
Let op: Dit is meestal in het Engels. Maar het is een wonderlijke ervaring om twee computerstemmen enthousiast te horen praten over... uw handleiding van de CV-ketel!
Het verhaal van Mevrouw de Jong
Mevrouw de Jong (74) houdt van koken, maar ze moet sinds kort zoutarm eten. Ze had nog tientallen digitale recepten van vroeger, maar wist niet welke ze nog mocht gebruiken.
Ze uploadde haar mapje met recepten in NotebookLM. Ze typte de opdracht: "Maak een weekmenu van deze recepten, maar kies alleen de gerechten waar geen toegevoegd zout in zit, of geef een alternatief."
Binnen enkele seconden had ze een menu voor de hele week, inclusief boodschappenlijstje. "Het voelde alsof ik een diëtist in mijn laptop had zitten," lachte ze.
Veiligheid & Privacy
Nogmaals een belangrijke herinnering:
Wat mag erin? Recepten, studieboeken, nieuwsbrieven, handleidingen, openbare informatie.
Wat mag er NIET in? Brieven van de belastingdienst met uw BSN, medische dossiers met uw naam en adres, of juridische stukken die geheim moeten blijven.
Waarom? Alles wat u uploadt, komt op een computer van Google te staan. Hoewel ze het goed beveiligen, is 'better safe than sorry' (beter voorkomen dan genezen) ons devies.
Tot slot
Technologie kan soms voelen als 'meer, meer, meer'. Maar NotebookLM is er juist voor 'minder'. Minder zoeken, minder lezen, minder gedoe. Het geeft u de rust van het overzicht terug.
Heeft u een interessant document gevonden om te testen? Ik ben benieuwd!
"Nieuwsgierigheid heeft geen leeftijd."
